Hidroksitirozolce zenginleştirilmiş zeytin yaprağı sıvı ekstraktının proniozomal enkapsülasyonu ve karakterizasyonu

Bu çalışma, hidroksitirozol içeriği zenginleştirilmiş fermente zeytin yaprağı sıvısının liyofilize ekstraktının biyoaktif özelliklerinin korunması amacıyla proniozomal sistemler içerisinde enkapsülasyonunu incelemektedir. Proniozomlar, suyla temas ettiğinde kendiliğinden niozomlara dönüşebilen, kuru ve akışkan öncü yapılardır. Klasik lipozom ve niozom sistemlerine kıyasla geliştirilmiş stabilite, kontrollü salım ve uzun raf ömrü gibi belirgin üstünlükler ortaya koymaktadır. Bu özellikleri sayesinde proniozomal yapılar, ısıya ve oksidasyona duyarlı fenolik bileşiklerin taşınmasında etkili bir taşıyıcı sistem olarak değerlendirilmektedir. Hazırlanan proniozomal formülasyonlar fizikokimyasal, morfolojik ve aroma karakterizasyonları açısından kapsamlı şekilde analiz edilmiştir. XRD verileri enkapsülasyon sonrası kısmi amorfizasyonu göstermiştir. DSC analizleri endotermik piklerde kaymayı göstererek termal stabilitenin arttığını ortaya koymuştur. SEM ve AFM görüntüleri homojen yüzey morfolojisi ve nanometrik boyut dağılımı (ortalama partikül boyutu ~270 ± 15 nm, zeta potansiyeli –32 ± 2 mV) sergilemiştir. Antioksidan aktivite DPPH ve ABTS yöntemleriyle değerlendirilmiş; DPPH testinde proniozomal formülasyonlar serbest ekstrakta göre anlamlı şekilde yüksek radikal süpürme kapasitesi göstermiştir (p<0,05), ABTS aktivitesi ise konsantrasyonla doğrusal ilişki sergilememiştir. Antimikrobiyal testlerde belirgin inhibisyon gözlenmemiştir. Proniozomların enkapsülasyon etkinliği depolama süresinin ilk haftasında azalmış, sonrasında stabil kalmıştır.

This study investigates the encapsulation of the lyophilized extract of fermented olive leaf brine, enriched in hydroxytyrosol, within proniosomal systems to preserve its bioactive properties. Proniosomes are dry, free-flowing precursor structures that spontaneously convert into niosomes upon contact with water. Compared to conventional liposomal and niosomal systems, they offer distinct advantages, including enhanced stability, controlled release, and prolonged shelf-life. These features make proniosomal structures an effective carrier system for thermally and oxidatively sensitive phenolic compounds. The prepared proniosomal formulations were comprehensively analyzed in terms of physicochemical, morphological, and aroma characteristics. XRD results indicated partial amorphization occurring after encapsulation. DSC analyses revealed shifts in endothermic peaks, indicating enhanced thermal stability. SEM and AFM images demonstrated a homogeneous surface morphology and nanoscale particle size distribution (average particle size ~270 ± 15 nm, zeta potential –32 ± 2 mV). Antioxidant activity was evaluated using DPPH and ABTS assays; in the DPPH assay, proniosomal formulations exhibited significantly higher radical scavenging capacity compared to the free extract (p<0.05), whereas ABTS activity did not show a linear relationship with concentration. No significant inhibition was observed in antimicrobial tests. The encapsulation efficiency of proniosomes decreased during the first week of storage and remained stable thereafter.