Oğuz, SibelEmekçi, Emine2026-05-092026-05-092026https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=5T1_CZ5-UGb9QCmoURec4Jzpu916R1VIQ1nXTpgwYurJDV1OwFFh81AQNx_wy5aChttps://hdl.handle.net/20.500.14669/3445Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kent Çalışmaları Ana Bilim DalıYemek, tarihsel süreç içinde birçok evreden geçerek günümüzdeki şekli kazanmıştır. Kültürel farklılıklar, coğrafi faktörler, toplumun bir bölümünü veya tamamını etkileyen büyük olaylar, ulaşım olanakları, inançlar, etnik çeşitlilik gibi birçok unsurlar bu süreci etkilemiştir. Turizm, turistlerin yeni tecrübeler edinmek, yaşayarak öğrenmek gibi amaçlarla farklı nedenlerden dolayı yapılan seyahatlere denir. Bireylerin merakı ve ilgi duyduğu alanlar, ziyaret edecekleri yerleri belirleme noktasında yol gösterici olmuştur. Alternatif bir turizm türü olarak ortaya çıkan gastronomi turizmi, farklı seyahatlere neden olan bir motivasyon kaynağıdır. Gastronomi ve kültürel özelliklerle turistlerin ilgisini çekecek destinasyonlar, tarihin bazı dönemlerinde kesintiye uğramıştır. Bu durum hem insan kaynaklı hem de doğal afetler sonucu gerçekleşmiştir. Geçmişten günümüze kadar can ve mal kaybına neden olan afetler, ekonomik kayıplara yol açmıştır. Bu doğal afetlerden biri olan 6 Şubat 2023 tarihinde başlayan ve hâlâ güncel olan "asrın afetleri" olarak adlandırılan deprem, Türkiye'de bu tür bir sürecin yaşanmasına sebep olmuştur. Turistik açıdan önemli olan on bir ilde etkili olan deprem büyük yıkımlara neden olmuştur. Bu çalışma, 2023 yılında meydana gelen Kahramanmaraş depremlerinden etkilenen Adana ve Gaziantep şehirlerinin gastronomi kaynaklarına etkisini incelemiştir. Çalışma, bu şehirlerin gastronomi turizminde ne şekilde etkilendiğini belirlemeyi ve bu etkilerin sonucunda ortaya çıkabilecek sorunlara çözüm önerileri sunmayı amaçlamaktadır. Temel araştırmalar kapsamında açımlayıcı düzeyde tasarlanan araştırmada nitel veri toplama yönteminin tercih edilmesi uygun görülmüştür. Nitel araştırma tekniklerinden görüşme yoluyla veriler toplanmıştır. Katılımcılara 8 adet görüşme sorusu yöneltilmiştir. Adana'da 21 ve Gaziantep'te 15 olmak üzere toplam 36 katılımcı ile görüşmeler sağlanmıştır. Araştırmaya Gaziantep`te katılan katılımcıların vermiş olduğu cevaplar neticesinde; Deprem nedeniyle Gaziantep-Adana Otoyolu ve D-400 karayolunun hasar görmesi nedeniyle ulaşımda aksamalar yaşanmıştır. Gastronomi turizmi bağlamında gerçekleştirilen gösteri ve festivallerin yapılmaması gastronomi turizm ve tanıtım faaliyetlerini büyük ölçüde olumsuz etkilemiştir. Şehrin önemli bir gelir kaynağını kaybetmesine neden olmuştur. Tarihi mekanlar ve gastronomi müzesi depremden etkilenmiştir ve gastronomi müzesinin hasar görerek yıkılmıştır.Tarım alanları önemli derecede zarar görmüştür. Kırsal kesimde tarımsal işgücü kaybı yaşanmıştır.Bu durum hammadde üreticilerini de olumsuz etkileyerek üretim maliyetlerini arttırmasına ve ürünlerin fiyatlarının yükselmesine neden olmuştur. Deprem nedeniyle kısmi oranda göç yaşanmıştır. Başka şehirlere göç edenler, gittikleri yeni yerlerde Gaziantep'in zengin gastronomi kültürünü tanıtarak ve yayarak bu kültürün korunmasına ve yaşatılmasına katkıda bulunmuştur. Araştırmaya Adana'dan katılan katılımcıların vermiş olduğu cevaplar neticesinde; Adana'daki fiziksel alt yapı unsurları depremden önemli ölçüde etkilenmemiştir. Ancak şehrin Çukurova Bölgesindeki etkilenme oranı diğer ilçelerdekine göre daha fazla olmuştur. Depremden dolayı şehir turları uzun bir süre yapılmamıştır. Gastronomi tur rotalarının zarar görmesi nedeniyle, gastro turist sayısında düşüş yaşanmıştır. Yiyecek içecek işletmelerinin zarar görmesi nedeniyle gastronomi deneyimi sınırlanmıştır. Şehrin gastronomi turizmi etkinlikleri ve organizasyonları hem fiziksel hem de sosyal boyutlarda depremden etkilenmiştir. Deprem sonrası festivaller, şenlikler ve yerel etkinlikler ertelenmiş veya yapılmamıştır. Tur ve organizasyonların yapılmamasından dolayı şehre gelen turist sayısında ciddi bir azalma görülmüştür. Çukurova İlçesinde hizmet sunan gastronomi işletmeleri depremden dolayı kapanma noktasına gelmiştir. Şehrin geneline bakıldığında ise gastronomi işletmelerinden herhangi bir restoran ya da müzede yıkım yaşanmadığı görülmüştür. Şehrin tarım alanları depremden dolayı etkilenmemiştir. Deprem sonucunda şehirdeki yerel üretici bu süreçten önemli ölçüde etkilenmemiştir. Depremden dolayı başka şehirlere önemli oranda göç yaşanmamıştır. Depremin etkisi geçene kadar daha çok kırsal kesimdeki köy, yayla, bağ evi gibi yerler tercih edilmiştir.Food has evolved through many stages over time to reach its current form. Cultural differences, geographical factors, major events affecting part or all of society, transportation options, beliefs, and ethnic diversity are among the many elements that have influenced this process. Tourism refers to travel undertaken for various reasons, such as gaining new experiences and learning through living. Individuals' curiosity and areas of interest have guided them in determining the places they will visit. Gastronomy tourism, which has emerged as an alternative type of tourism, is a source of motivation for different types of travel. Destinations that attract tourists with their gastronomy and cultural features have been interrupted at certain times in history. This has occurred as a result of both human-induced and natural disasters. Disasters that have caused loss of life and property from the past to the present have led to economic losses. One of these natural disasters, the earthquake that began on February 6, 2023, and is still ongoing, referred to as the "disaster of the century," has caused such a process in Turkey. The earthquake, which affected eleven provinces that are important from a tourist perspective, caused great destruction. This study examined the impact of the 2023 Kahramanmaraş earthquakes on the gastronomic resources of the cities of Adana and Gaziantep. The study aims to determine how these cities were affected in terms of gastronomic tourism and to offer solutions to the problems that may arise as a result of these effects. This research, designed as an explanatory study within the scope of basic research, utilized a qualitative data collection method. Data was collected through interviews, a qualitative research technique. Participants were asked 8 interview questions. Interviews were conducted with a total of 36 participants, 21 in Adana and 15 in Gaziantep. Based on the responses provided by participants in Gaziantep, the study found that transportation disruptions occurred due to damage to the Gaziantep-Adana Highway and the D-400 highway caused by the earthquake. The cancellation of shows and festivals held in the context of gastronomic tourism has had a significant negative impact on gastronomic tourism and promotional activities. It has caused the city to lose an important source of income. Historic sites and the gastronomic museum were affected by the earthquake, and the gastronomic museum was damaged and destroyed. Agricultural areas suffered significant damage. There has been a loss of agricultural labor in rural areas. This situation has also negatively affected raw material producers, increasing production costs and causing product prices to rise. There has been a partial migration due to the earthquake. Those who migrated to other cities have contributed to the preservation and continuation of this culture by introducing and spreading Gaziantep's rich gastronomic culture in their new locations. According to the responses provided by participants from Adana in the survey, the physical infrastructure elements in Adana were not significantly affected by the earthquake. However, the city's rate of impact in the Çukurova Region was higher than in other districts. City tours were not conducted for a long time due to the earthquake. There was a decline in the number of gastro tourists due to damage to gastronomic tour routes. The gastronomic experience was limited due to damage to food and beverage establishments. The city's culinary tourism events and organizations have been affected by the earthquake both physically and socially. Festivals, celebrations, and local events have been postponed or canceled after the earthquake. There has been a significant decrease in the number of tourists visiting the city due to the cancellation of tours and events. Culinary businesses operating in the Çukurova district have been forced to close due to the earthquake. Looking at the city as a whole, it can be seen that no restaurants or museums among the gastronomy businesses have been destroyed. The city's agricultural areas were not affected by the earthquake. Local producers in the city were not significantly affected by this process as a result of the earthquake. There was no significant migration to other cities due to the earthquake. Until the effects of the earthquake passed, rural areas such as villages, highlands, and vineyard houses were preferred.trinfo:eu-repo/semantics/openAccessGastronomi ve Mutfak SanatlarıGastronomy and Culinary ArtsAfetDisasterDepremEarthquakeAdana GastronomiAdana GastronomyGaziantep GastronomiGaziantep GastronomyMaster Thesis17911000977