Efeoğlu, İbrahim EfeDöner, Erkan2026-05-092026-05-092026https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/TezGoster?key=KOgdn9H3uVnWeb15j2W4hx-6fuFKbPYVQE7biDFxxlVInY_6zbDbdLAESUpI_byjhttps://hdl.handle.net/20.500.14669/3447Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İşletme Ana Bilim DalıIn recent years, entrepreneurship has been transformed from a merely psychological perspective focusing on behavior and attitudes to the complex cognitive processes within individuals. While researching the entrepreneurial orientation of companies, the upper echelon theory suggests that company representation belongs to top management, leading to an examination of individuals' entrepreneurial orientation levels. In last decade, entrepreneurial cognition theory has gained popularity in the literature, suggesting that cognitive mechanisms are influential in the background of entrepreneurial behaviors, intentions, and actions. This study, conducted within this framework, aimed to examine the impact of decision-making styles on individuals' entrepreneurial orientation and to observe the moderating role of personal traits and VUCA factors through quantitative research. This research was applied to startups and ventures in Turkish smart mobility industry, where innovativeness and proactiveness play a significant role in shaping individiaul entrepreneurial orientation. The findings revealed that intuitive and rational decision-making styles have a significant impact on individual entrepreneurial orientation. Furthermore, personality traits and perceived VUCA exposure were found to have significant moderating effects. This study reflects that, in addition to decision-making styles influencing individuals' entrepreneurial orientations, dynamic environmental conditions and personality traits are also included within this scope. Consequently, by exploring the nexus between individual entrepreneurial orientation and decision-making styles, the framework of the entrepreneurial cognition, a current theory in the entrepreneurship literature, has been expanded to include personality traits and perceptions towards dynamic VUCA conditions.Son yıllarda girişimcilik, yalnızca davranış ve tutumlara odaklanan psikolojik bir bakış açısından, bireylerin karmaşık bilişsel süreçlerine doğru bir dönüşüm geçirmektedir. Şirketlerin girişimcilik yönelimi araştırılırken, üst kademe teorisi, şirket temsilinin üst yönetime ait olduğunu varsayarak, bireylerin girişimci yönelim düzeylerinin incelenmesine de olanak tanıyabilmektedir. Özellikle son 10 yıl içerisinde, girişimci biliş teorisi literatürde popülerlik kazanmış ve bilişsel mekanizmaların girişimci davranışlar, niyetler ve eylemlerin arka planında etkili olduğunu öne sürmüştür. Bu çerçevede yürütülen bu araştırma çalışması, biliş unsuru olan karar verme stillerinin bireylerin girişimcilik yönelimi üzerindeki etkisini incelemeyi ve bu etkide kişilik özellikleri ve VUCA faktörlerinin düzenleyici rolünü gözlemlemeyi amaçlamıştır. Araştırma, yenilikçiliğin ve proaktifliğin bireysel girişimcilik yönelimi şekillendirmede önemli bir rol oynadığı Türkiye'nin akıllı ulaşım endüstrisindeki startup ve kurumlara uygulanmıştır. Bulgular, sezgisel ve rasyonel karar verme stillerinin bireysel girişimcilik yönelimi üzerinde anlamlı düzeyde bir etkiye sahip olduğunu aktarmaktadır. Ayrıca, kişilik özellikleri ve algılanan VUCA maruziyetinin anlamlı düzeyde düzenleyici role sahip olduğu saptanmıştır. Bu çalışma, bireylerin girişimcilik yönelimlerinin karar verme stilleri tarafından etkilendiğine ilaveten, dinamik çevresel koşulların ve kişilik özelliklerinin bu kapsama dahil olduğunu yansıtmaktadır. Sonuç olarak, bireysel girişimcilik yöneliminin karar verme stilleri ile bağlantısı keşfedilerek girişimcilik literatürde güncel bir teori olan girişimci biliş yaklaşımının çerçevesi, bireylerin kişilik özellikleri ve dinamik koşullara yönelik algılarını içerecek şekilde genişletilmiştir.eninfo:eu-repo/semantics/openAccessİşletmeBusiness AdministrationDecision-making stylesBireysel girişimcilik yönelimiindividual entrepreneurial orientationkarar verme stilleripersonality traitskişilik özellikleriVUCADoctoral Thesis2451998502